Box 3 Belasting 2026

Over beleggingen in Nederland betaal je in 2026 belasting in box 3: 36% over een fictief rendement van 6%, niet over wat je werkelijk hebt verdiend. Het heffingsvrij vermogen bedraagt €59.357 per persoon, dus wie minder dan dat bedrag in totaal heeft staan in box 3, betaalt geen cent vermogensbelasting.

Wat minder mensen weten: het forfait voor beleggingen (6%) is vier keer zo hoog als dat voor spaargeld (1,44%). Wie belegt in plaats van spaart, betaalt bij hetzelfde vermogen dus veel meer belasting. Beleggen brengt altijd risico op verlies met zich mee. Dit artikel is geen persoonlijk beleggingsadvies.

Hoe werkt belasting op beleggen in Nederland?

Nederland werkt met een boxenstelsel in de inkomstenbelasting. Beleggingen in aandelen, ETF's, obligaties en crypto vallen in box 3: de box voor inkomen uit sparen en beleggen. Je betaalt daarin geen belasting over je werkelijke winst of verlies, maar over een fictief rendement dat de belastingdienst jaarlijks vaststelt op basis van de samenstelling van je vermogen op 1 januari.

Voor 2026 gelden de volgende forfaitaire rendementen, aldus de Belastingdienst:

• Spaargeld en banktegoeden: 1,44%
• Overige bezittingen (aandelen, ETF's, crypto, vastgoed): 6,00%
• Schulden: 2,62%

Over dat fictieve inkomen betaal je 36% belasting. Of je dat jaar 20% verlies hebt gemaakt of 15% winst: de belastingdienst gaat uit van 6% op je beleggingen. Dat maakt box 3 in goede beursjaren voordelig, maar in verliesjaren uitgesproken oneerlijk. Precies om die reden loopt er al jaren juridische strijd over dit systeem.

Hoeveel is het heffingsvrij vermogen in 2026?

Het heffingsvrij vermogen in box 3 bedraagt in 2026 €59.357 per persoon, aldus Raisin. Heb je een fiscale partner, dan geldt de dubbele vrijstelling: €118.714 gezamenlijk. Alleen het vermogen bóven die grens telt mee voor de box 3-berekening. Wie als alleenstaande €50.000 belegt, betaalt daarmee geen cent box 3-belasting.

Wat meespeelt in je box 3-vermogen: banktegoeden, beleggingen, crypto, een tweede woning en vakantiewoning. Wat er niet bij hoort: je eigen woning (valt in box 1), je pensioen en lijfrenten. Je mag schulden aftrekken, maar alleen boven een kleine drempel en met een forfaitair nadeel van 2,62%.

Let ook op de peildatum: je vermogen op 1 januari van het belastingjaar is bepalend. Wie op 31 december een grote uitgave doet en op 1 januari minder vermogen heeft staan, betaalt minder box 3-belasting. Maar dit structureel inzetten om belasting te ontwijken kan leiden tot vragen van de belastingdienst over de legitimiteit van de transactie.

Wat betaal je bij €50.000, €150.000 of €250.000 aan beleggingen?

Hieronder zie je hoeveel box 3-belasting een alleenstaande met uitsluitend beleggingen betaalt in 2026. De berekening: (vermogen boven vrijstelling) × 6% fictief rendement × 36% belasting.

Heb je €150.000 aan beleggingen als alleenstaande? Dan betaal je in 2026 bijna €2.000 box 3-belasting, ongeacht of jouw portefeuille dat jaar nu 12% is gestegen of 8% is gedaald. De belastingdienst rekent simpelweg met 6%, punt.

Het verschil tussen spaargeld en beleggingen is groot. Bij €200.000 spaargeld bedraagt de box 3-belasting voor een alleenstaande circa €729 per jaar (forfait 1,44%). Hetzelfde bedrag volledig belegd kost circa €3.038 per jaar (forfait 6%). Puur door de samenstelling van je vermogen betaal je ruim €2.300 meer belasting per jaar, niet door hogere winst.

Dividendbelasting: de 15% die je broker inhoudt

Als je aandelen of ETF's bezit die dividend uitkeren, zie je op je rekening vaak een inhouding van 15% dividendbelasting, aldus Vermogensbeheer.nl. Nederlandse bedrijven zijn wettelijk verplicht deze belasting bij de bron in te houden op uitkeringen aan aandeelhouders, voordat jij het nettobedrag ontvangt. Je hoeft hier zelf geen actie voor te ondernemen.

De ingehouden dividendbelasting is geen extra heffing bovenop box 3, maar een voorheffing die je achteraf verrekent in je belastingaangifte. Bij buitenlandse aandelen is het ingewikkelder: de VS houdt standaard 30% in voor buitenlandse beleggers. Via het belastingverdrag tussen Nederland en de VS is dat beperkt tot 15%, maar dat moet soms actief worden aangevraagd. Of je broker dit automatisch regelt, verschilt per platform.

Ook relevant voor ETF-beleggers: de dividendbelasting die een ETF-fonds betaalt over de onderliggende aandelen, wordt niet altijd volledig teruggewonnen. Dit hangt af van de domicilie van het fonds. Ierse ETF's (zoals bij veel Vanguard- en iShares-fondsen) hebben via belastingverdragen met de VS recht op een gereduceerd tarief van 15%, wat voor Nederlandse beleggers gunstiger is dan Nederlandse fondsen die soms minder terug kunnen vorderen.

De tegenbewijsregeling: betaal je te veel belasting?

Wie in een jaar minder rendement heeft gemaakt dan het forfait van 6%, hoeft niet zomaar het volledige fictieve bedrag te betalen. De tegenbewijsregeling maakt het mogelijk om je werkelijke rendement aan te tonen en op basis dáárvan belasting te betalen, aldus SRA. De regeling geldt voor belastingjaren 2017 tot en met 2027.

De aanleiding was een reeks uitspraken van de Hoge Raad, die oordeelde dat het forfaitaire systeem in strijd is met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens wanneer het werkelijke rendement structureel lager is dan het fictieve. Belastingplichtigen kunnen sindsdien een OWR-formulier (Opgaaf Werkelijk Rendement) indienen.

Het succes van de regeling was onmiddellijk zichtbaar: per 8 december 2025 waren er al ruim 476.000 OWR-formulieren ingediend, volgens Taxence. Dat enorme getal laat zien hoeveel mensen in de voorgaande jaren te veel hebben betaald ten opzichte van hun werkelijke rendement.

Belangrijk voorbehoud: de tegenbewijsregeling werkt ook in het nadeel als je het gebruikt in een excellent beursjaar. Bij de berekening van je werkelijke rendement tellen ook ongerealiseerde koerswinsten mee. Had je een beleggingsportefeuille die in een bepaald jaar met 18% steeg? Dan betaal je over dat werkelijke rendement misschien meer dan over het forfait van 6%. Gebruik het tegenbewijs dus alleen als het in jouw situatie voordeliger uitpakt.

Wat verandert er in 2028 en waarom is dat controversieel?

Op 12 februari 2026 nam de Tweede Kamer het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 aan, aldus SRA. Kern van het voorstel: vanaf 1 januari 2028 betaal je belasting over je werkelijk behaalde rendement in plaats van over een fictief forfait. Het tarief blijft 36%, maar het heffingsvrij vermogen verdwijnt. In de plaats komt een heffingsvrij inkomen van €1.800 per persoon, aldus Deloitte.

Wat nauwelijks aandacht krijgt in de reguliere berichtgeving: het nieuwe stelsel belast ook ongerealiseerde koerswinsten. Als je aandelen in 2028 met €5.000 stijgen zonder dat je verkoopt, betaal je al dat jaar 36% over die papieren winst. Je kunt verliezen in latere jaren verrekenen, maar de cashflow-impact kan fors zijn: belasting betalen op winst die je nog niet hebt kunnen verzilveren.

Daarmee zou Nederland bijna uniek zijn in Europa. De meeste landen belasten vermogenswinst pas op het moment van realisatie (verkoop). Volgens IFC Review is de minister van Financiën inmiddels teruggefloten: na bezwaren van de Eerste Kamer zijn aanpassingen aangekondigd om het wetsvoorstel alsnog aangenomen te krijgen. Hoe het stelsel er per 2028 precies uitziet, is nog onzeker. Ter vergelijking: België voerde per 1 januari 2026 een 10% belasting op gerealiseerde vermogenswinst in, met de eerste €10.000 vrijgesteld en zonder terugwerkende kracht.

Welke broker kies je als belegger in Nederland?

De keuze voor een broker heeft geen directe invloed op je box 3-belasting, maar de kosten van een platform bepalen wél hoeveel van je rendement je uiteindelijk overhoudt. Kosten tellen zwaar op lange termijn: een kostenverschil van 0,3% per jaar telt over twintig jaar op tot een verschil van duizenden euro's. Uit ons broker-onderzoek blijkt dat 14 van de 20 onderzochte brokers onder toezicht van de Nederlandse AFM staan, wat een basisniveau van zekerheid geeft over consumentenbescherming.

Voor beleggers die willen beginnen met aandelen en brede ETF's, is DEGIRO een van de bekendste platforms in Nederland. De transactiekosten zijn laag, het aanbod groot en de broker staat onder toezicht van AFM, DNB én BaFin. Nadeel: de jaarlijkse fiscale rapportage vraagt meer eigen werk bij de belastingaangifte dan bij sommige andere platforms. Beleggen via DEGIRO brengt risico op verlies met zich mee.

Wie met een zeer klein bedrag wil starten, kan ook terecht bij Trade Republic. Al vanaf €1 storten en beleggen is mogelijk, en het platform biedt ook een spaarrente op niet-belegd saldo. Trade Republic staat onder toezicht van BaFin en AFM. Het platform is eenvoudig, maar het aanbod is beperkter dan bij sommige grotere brokers. Een risico van beleggen geldt ook hier: je kunt je inleg (deels) verliezen.

Wie een Nederlandse broker prefereert met een overzichtelijke app, kan kijken naar Finst. Finst staat onder toezicht van AFM en DNB en richt zich op eenvoudig beleggen in ETF's en aandelen. De tool voor fiscale rapportage is een pluspunt voor wie moeite heeft met de belastingaangifte. Beleg alleen met geld dat je voorlopig kunt missen en laat je niet opjagen door koersbewegingen.

Vergelijk platforms en kosten op onze pagina met de beste brokers, waar je een volledig overzicht vindt op basis van kosten, toezicht en gebruiksgemak.

Onze kijk

Box 3-belasting op beleggingen is een van de meest besproken onderdelen van het Nederlandse belastingstelsel, en de commotie is begrijpelijk. Het huidige forfaitaire systeem met 6% op beleggingen is al jaren omstreden. Dat ruim 476.000 belastingplichtigen in 2025 een tegenbewijsformulier hebben ingediend, toont aan dat de schade reëel is: veel beleggers hebben jarenlang te veel betaald.

Wij geloven dat kosten een groot deel van je rendement bepalen op de lange termijn. Belasting is een kostenpost, net als transactiekosten of fondskosten. Een paar tienden procent per jaar tikt flink aan: wie jaarlijks €2.000 belasting betaalt op een portefeuille van €150.000, ziet dat over tien jaar oplopen tot een bedrag dat de inleg van veel beginners overstijgt.

Tegelijk geldt: een hoog rendement zonder risico bestaat niet. Wie hoge opbrengst belooft zonder risico, is onbetrouwbaar. Spreiding via brede ETF's is voor de meeste beginners verstandiger dan gokken op losse aandelen of één specifieke crypto. Kies de broker die past bij wat jij wilt beleggen, niet de broker met de mooiste reclame.

Voor de regelgeving: het nieuwe box 3-stelsel van 2028 is nog niet definitief. Het debat over ongerealiseerde koerswinsten is volop gaande. Volg de ontwikkelingen en pas je strategie aan zodra de wetgeving vaststaat. Raadpleeg bij twijfel een onafhankelijk financieel adviseur voor jouw persoonlijke situatie.

Bronnen

• Belastingdienst - Berekening box 3-inkomen 2026
• Raisin - Vrijstelling box 3 2026
• SRA - Tweede Kamer akkoord nieuw box 3-stelsel 2028
• Deloitte - Wetsvoorstel werkelijk rendement box 3
• IFC Review - Dutch government reversal on unrealised gains
• Taxence - Voortgang tegenbewijsregeling box 3
• Vermogensbeheer.nl - Dividendbelasting
• SRA - Tegenbewijsregeling box 3 2017-2027

Veelgestelde vragen

Hoeveel mag je belastingvrij beleggen?

In 2026 is het heffingsvrij vermogen in box 3 vastgesteld op €59.357 per persoon. Met een fiscale partner geldt de dubbele vrijstelling: €118.714 gezamenlijk. Zit je totale box 3-vermogen (spaargeld plus beleggingen plus overige bezittingen minus schulden) onder die grens, dan betaal je geen box 3-belasting. Boven die grens betaal je 36% over het fictieve rendement van 6% op beleggingen.

Hoeveel belasting betaal ik over €50.000 beleggingen?

Als je totale box 3-vermogen niet hoger is dan €59.357 (alleenstaande), betaal je over €50.000 aan beleggingen geen belasting. Het volledige bedrag valt dan onder het heffingsvrij vermogen. Heb je naast die €50.000 ook spaargeld of andere bezittingen, dan telt het totaal mee en kan het zijn dat je boven de vrijstelling uitkomt. Het deel dáárvan wordt belast.

Is beleggen in 2028 belastingvrij?

Nee. Vanaf 2028 verdwijnt het heffingsvrij vermogen van €59.357. In het nieuwe stelsel geldt een heffingsvrij inkomen van €1.800 per persoon. Daarboven betaal je 36% belasting over je werkelijk behaalde rendement, inclusief dividenden en koerswinsten. Let op: de wetgeving is nog niet definitief. De Eerste Kamer heeft bezwaar gemaakt tegen bepaalde onderdelen, waaronder de belasting op ongerealiseerde winst.

Wanneer betaal je belasting over aandelen?

In het huidige stelsel betaal je belasting via box 3 op basis van je vermogen op 1 januari, niet op het moment dat je aandelen verkoopt. Je betaalt belasting over het fictieve rendement op je aandelenportefeuille, ongeacht of je iets hebt verkocht. Dividenden zijn onderhevig aan 15% dividendbelasting bij uitkering, die je achteraf verrekent in je aangifte. Vanaf 2028 verandert dit: dan wordt belasting geheven over je werkelijke rendement inclusief gerealiseerde koerswinsten en, naar huidig voorstel, ook ongerealiseerde winsten.

Hoeveel belasting betaal ik over €200.000 spaargeld?

Voor een alleenstaande met €200.000 spaargeld in 2026: het bedrag boven het heffingsvrij vermogen is €200.000 minus €59.357 = €140.643. Het fictieve rendement voor spaargeld is 1,44%, wat neerkomt op een fictief inkomen van €2.025. Hierover betaal je 36% belasting: circa €729 per jaar. Bij hetzelfde bedrag volledig in beleggingen (forfait 6%) zou dat oplopen tot circa €3.038 per jaar.

Wat is het box 3-belasting percentage?

Het belastingtarief in box 3 bedraagt in 2026 36%. Dit tarief wordt niet geheven over je totale vermogen, maar over het fictieve rendement dat de belastingdienst vaststelt. Voor beleggingen is dat 6%, voor spaargeld 1,44%. De effectieve belastingdruk als percentage van je totale belegd vermogen is daarmee 36% × 6% = 2,16% per jaar voor het deel boven het heffingsvrij vermogen.

Hoe pak je dit aan als belegger?

Ben je een beginner met een totaal vermogen onder €59.357? Dan betaal je in 2026 geen box 3-belasting. Gebruik deze ruimte om rustig te beginnen met een gespreide portefeuille van brede ETF's via een betrouwbare broker. Beleg alleen met geld dat je minstens vijf jaar kunt missen. Beleggen gaat gepaard met risico op verlies, ook bij goede spreiding. Een hoog rendement zonder risico bestaat niet.

Ben je kostenbewust met een groter vermogen? Bekijk kritisch de samenstelling van je box 3: spaargeld wordt in 2026 veel lichter belast dan beleggingen. Heb je een verliesjaar gehad, onderzoek dan of de tegenbewijsregeling voor jou voordeliger uitpakt. Heb je meer dan €100.000 belegd, dan kan een gesprek met een onafhankelijk financieel adviseur over de aangifte zijn vruchten afwerpen.

Ben je gevorderd en wil je voorsorteren op 2028? Volg de politieke ontwikkelingen nauwgezet, met name de behandeling door de Eerste Kamer van de Wet werkelijk rendement box 3. Aanpassingen zijn aannemelijk. Stap niet in constructies die beloven dat je belasting kunt vermijden via ondoorzichtige routes: de belastingdienst heeft de afgelopen jaren aangetoond dat dit soort constructies actief worden onderzocht.

Vergelijk platforms en kosten op onze pagina met de beste brokers voordat je begint of van broker overstapt.