AEX daalt verder: energiebedrijven winnen, defensie biedt houvast

De Amsterdamse beurs heeft er een moeizame week opzitten. De AEX-index gleed opnieuw lager, en wie hoopte op een snelle bodem, komt vooralsnog bedrogen uit. De onrust die de markten al weken in zijn greep houdt, heeft een duidelijk gezicht gekregen: het oplopende conflict rondom Iran gooit olie op het beursvuur — letterlijk en figuurlijk.

Spanningen in het Midden-Oosten bepalen het sentiment

De toegenomen dreiging rondom Iran heeft directe gevolgen voor de energiemarkten. Brent-olie noteerde de afgelopen dagen fors hoger, en ook de gasprijs trok aan. Beleggers prijzen een potentiële verstoring van de olielevering al in, zelfs als er nog geen sprake is van directe blokkades of militaire escalatie. Markten anticiperen — en dat merk je.

Voor Nederlandse beleggers is dit tweesnijdend. Enerzijds zijn er sectoren die van hogere energieprijzen profiteren: denk aan grote olie- en gasmaatschappijen als Shell, maar ook aan bredere grondstoffenbedrijven. Anderzijds raken hogere energiekosten de rest van de economie: van productiebedrijven tot consumenten. En de AEX weerspiegelt dat pijnpunt.

Energiebedrijven als lichtpuntje in een rood landschap

Terwijl techfondsen en cyclische aandelen terrein prijsgeven, laten energiegerelateerde posities een ander beeld zien. Shell behoort al weken tot de relatieve outperformers op de Amsterdamse beurs. Dit patroon is niet nieuw — wie terugkijkt naar 2022, toen de gasprijzen na de Russische invasie van Oekraïne explodeerden, zag exact hetzelfde mechanisme. Energiebedrijven floreren als de rest van de markt worstelt.

Toch waarschuwen analisten voor al te veel euforie in de energiesector. Geopolitieke premies kunnen snel verdampen zodra spanningen afnemen of diplomatie de overhand neemt. Wie puur speelt op het conflict, neemt een aanzienlijk tijdsrisico. Een beter alternatief voor de meeste beleggers is om energie als onderdeel van een bredere spreiding te zien — niet als speculatief gokje.

Defensieve sectoren als rustpunt

Voor beleggers die de volatiliteit liever vermijden dan omarmen, wijzen de signalen richting defensieve aandelen. Nutsbedrijven, voedingsproducenten en gezondheidszorgbedrijven bewegen doorgaans stabieler in turbulente tijden. Ze missen de rally als markten stijgen, maar bieden een buffer als de boel instort.

Ook brede ETF-spreiding via producten als VWCE of VUSA kan houvast bieden. Wie niet dagelijks zijn portefeuille wil bewaken, is vaak beter af met een passieve strategie dan met het actief inspelen op geopolitieke ontwikkelingen — zelfs als die verleidelijk lijken.

AEX-verlies in historisch perspectief

De huidige daling van de AEX voelt ingrijpend, maar is in historisch perspectief niet uitzonderlijk. In 2022 verloor de index meer dan 20% door de combinatie van rente-oploop en oorlogsdreiging. In 2020 viel de AEX binnen enkele weken met een kwart terug. Beide keren volgde herstel — al duurde dat soms langer dan beleggers lief was.

Dat neemt niet weg dat de huidige situatie specifieke risico's heeft. De combinatie van aanhoudende inflatie, geopolitieke onrust en vertragende economische groei in Europa vormt een cocktail die moeilijk te timen is. Technologiebedrijven zoals Microsoft kwamen eerder dit jaar al onder druk te staan door terughoudende AI-investeringsverwachtingen — en die druk is nog niet volledig verdwenen.

Wat doen professionele beleggers nu?

Institutionele partijen verschuiven voorzichtig richting sectoren met prijszettingsmacht: energie, basismaterialen en gezondheidszorg. Tegelijkertijd zien we dat cash als buffer populairder wordt. Dat is een teken van voorzichtigheid, niet van paniek.

Voor particuliere beleggers die actief willen zijn, is het verstandig om te kijken naar welke broker past bij jouw risicoprofiel en strategie. De volatiliteit maakt ook het belang van lage kosten extra zichtbaar — want bij frequent handelen vreten transactiekosten je rendement op.

Wat betekent dit voor jou als belegger?

De lijdensweg van de AEX is nog niet definitief voorbij, maar dat betekent niet dat stilzitten de enige optie is. De huidige situatie vraagt om nuance:

• Energiepositie hebben? Houd vast zolang de geopolitieke druk aanhoudt, maar stel een duidelijke uitstapstrategie in als spanning afneemt.
• Breed gespreide ETF-belegger? Blijf koersvast. Historisch gezien betaalt uitstappen bij onrust zich zelden uit.
• Veel cash aan de zijlijn? Een daling is ook een kans. Spreid instapmoment — niet alles in één keer, maar in tranches over meerdere weken.
• Risicoavers profiel? Overweeg defensieve sectoren of laagvolatiliteit ETFs als tijdelijke aanpassing van je allocatie.

De beurs heeft periodes van onzekerheid altijd overleefd. De kunst zit hem niet in het voorspellen van de bodem, maar in het vasthouden aan een strategie die past bij jouw situatie — ook als de koersen rood kleuren.