AEX blijft dalen terwijl energieprijzen exploderen door Iran-crisis

De beurzen geven voorlopig geen krimp. Wie gehoopt had op een bodem na de recente daling, komt bedrogen uit: de AEX zet de neerwaartse beweging door en Europese indices sluiten rood af. De hoofdschuldige? Een cocktail van stijgende geopolitieke risico's in het Midden-Oosten, oplopende olieprijzen en toenemende onzekerheid over de wereldeconomie.

Midden-Oosten in brand — energiemarkt reageert razendsnel

De toegenomen militaire spanningen rond Iran hebben de energiemarkt hard geraakt. Brent-olie steeg in korte tijd met meer dan 8 procent, terwijl gasfutures eveneens fors opliepen. De Straat van Hormuz — waardoor dagelijks ongeveer een vijfde van alle wereldwijd verhandelde olie stroomt — staat opnieuw in de schijnwerpers als kwetsbaar punt in de mondiale energielogistiek.

Voor Nederlandse beleggers is dit geen abstracte geopolitiek. Hogere energieprijzen vertalen zich direct in hogere productiekosten voor industriële bedrijven, zwakkere consumentenbestedingen en druk op de winstmarges van bedrijven die afhankelijk zijn van fossiele grondstoffen als input. De AEX, met zijn zware weging in financials, halfgeleiders en consumentengoederen, is daardoor extra gevoelig voor dit soort schokken.

Sectoren die lijden én sectoren die profiteren

Niet alle aandelen bewegen in dezelfde richting. In tijden van geopolitieke crisis ontstaan juist kansen voor beleggers die de marktdynamiek begrijpen. De huidige situatie levert een duidelijk winnaars-en-verliezers-plaatje op:

• Onder druk: luchtvaart, transport, chemie, consumentendiscretionary en technologie
• Relatief sterk: olie- en gasbedrijven, defensie-aandelen, goud, nutsbedrijven en voedingsproducenten
• Neutraal tot gemengd: financiële sector, farmacie, telecom

Interessant is dat de Nasdaq 100 vooralsnog veerkrachtiger oogt dan Europese indices. Amerikaanse big tech lijdt minder direct onder Europese energieprijzen, al blijft macro-economische onzekerheid ook Wall Street niet onberoerd.

Historische parallel: wat leerde 2022 ons?

De huidige situatie vertoont opvallende gelijkenissen met het eerste kwartaal van 2022, toen de Russische invasie van Oekraïne energieprijzen deed exploderen. De AEX daalde destijds in enkele weken tijd ruim 15 procent voordat een bodem werd gevonden. Opmerkelijk genoeg herstelden energiegerelateerde aandelen en defensietitels daarna relatief snel — terwijl groeiaandelen veel langer kwetsbaar bleven.

Beleggers die in 2022 alert waren, profiteerden door tijdelijk te roteren richting energieproducenten en goud. Een vergelijkbare beweging lijkt nu opnieuw gaande. Wie zijn portefeuille te eenzijdig heeft samengesteld — bijvoorbeeld zwaar in technologieaandelen of groeibedrijven — merkt dat spreiding ook in 2026 nog steeds zijn waarde bewijst.

De euro en de oliefactor

Een bijkomend effect dat Nederlandse beleggers raakt: de wisselkoers. Olieprijzen worden in dollars geprijsd. Een stijgende olieprijs in combinatie met een zwakkere euro betekent dat Europese importeurs dubbel worden geraakt. Voor actieve valutabeleggers biedt dit overigens kansen via forex trading, maar het verhoogt ook de complexiteit van risicobeheer.

Tegelijkertijd verdienen Europese olie-exporteurs en bedrijven met dollargerelateerde inkomsten juist méér in euro's. Shell, TotalEnergies en BP — allen ook verhandeld op Europese beurzen — zagen hun koersen dan ook stijgen terwijl de bredere index daalde.

Wat betekent dit voor jou als belegger?

De huidige marktomstandigheden vragen om een heldere strategie in plaats van een impulsieve reactie. Een paar praktische overwegingen voor de komende periode:

• Herbalanceer bewust: als je portefeuille zwaar leunt op groeiaandelen, overweeg een bescheiden rotatie richting defensieve sectoren of grondstoffen-ETFs
• Kijk naar ETFs op energiesector: een brede energiemandje spreidt het risico van individuele aandelen, terwijl je wel profiteert van de sectortrend
• Overweeg goud als buffer: historisch presteert goud goed in periodes van geopolitieke onzekerheid en valutavolatiliteit
• Blijf belegd in brede indices: voor langetermijnbeleggers geldt dat uitstappen bij dalingen structureel waarde vernietigt — brede ETFs zoals VWCE blijven de ruggengraat van een solide portefeuille

De lijdensweg op de beurs kan nog even voortduren zolang de geopolitieke situatie onzeker blijft. Maar voor de belegger met een helder hoofd en een goed gespreide portefeuille zijn dit ook momenten waarop de basis wordt gelegd voor toekomstig rendement. Kopen als het bloedt — mits je het begrijpt en kunt dragen.