Obligaties en Dividendaandelen 2026: Defensief Beleggen in een Volatiele Markt

Je opent je beleggingsapp op een doordeweekse ochtend en ziet het opnieuw: de AEX staat 1,8% lager. Techaandelen bloeden, de euro/dollar koers schommelt nerveus en ergens op de achtergrond tikt de geopolitieke onrust rondom Iran als een metronoom. Vertrouwd gevoel? Voor een groeiend aantal Nederlandse beleggers is dit inmiddels de dagelijkse realiteit van 2026.

De vraag die dan automatisch opkomt: moet ik dit gewoon uitziten, of is het tijd om mijn portefeuille fundamenteel anders in te richten? Het antwoord hangt af van je horizon, je risicobereidheid en — cruciaal — of je überhaupt weet welke beleggingscategorieën wél floreren als aandelen onder druk staan. Twee categorieën springen er in dit klimaat duidelijk bovenuit: obligaties en dividendaandelen.

In dit uitgebreide artikel duiken we diep in beide werelden. Je leert waarom de combinatie van obligaties en dividendaandelen in 2026 bijzonder relevant is, hoe je ze selecteert, welke risico's je moet kennen, en hoe je ze concreet toepast in jouw portefeuille — of je nu net begint of al jaren belegt.

Waarom defensief beleggen in 2026 geen vlucht maar een strategie is

Er bestaat een hardnekkig misverstand in de beleggingswereld: defensief beleggen is voor lafaards of voor mensen die bijna met pensioen gaan. Ervaren beleggers weten beter. Defensieve posities zijn niet het tegenovergestelde van winstgevend beleggen — ze zijn een bewuste strategische keuze die juist in bepaalde marktfasen meer rendement per risico-eenheid oplevert dan agressieve groeiaandelen.

Laten we de context scherp krijgen. Wat maakt 2026 anders dan, zeg, 2021?

De Fed blijft afwachtend

De Federal Reserve heeft de rente weliswaar iets verlaagd ten opzichte van de piek, maar van een echte rentecyclus naar beneden is vooralsnog geen sprake. Inflatiedata uit de VS blijft hardnekkiger dan verwacht, en de Fed wil geen signaal afgeven dat te vroeg of te agressief is. Dat betekent: kapitaalmarktrentes blijven verhoogd. En dat heeft een directe consequentie voor beleggers.

Verhoogde kapitaalmarktrentes zijn namelijk goed nieuws voor obligatiekopers. Na een decennium van rendementen dicht bij nul — een periode waarin obligaties nauwelijks interessant waren — liggen couponrentes nu weer op niveaus die substantieel inkomen genereren. Dit is een structurele kentering, geen tijdelijk verschijnsel.

Geopolitieke onrust en risicopremie

De spanningen rondom Iran, aanhoudende fricties in het Midden-Oosten en de gevolgen van de oorlog in Oekraïne voor de Europese energieprijzen zorgen voor een verhoogde risicopremie op risicovolle activa. Dat is financieel jargon voor: beleggers eisen hogere verwachte rendementen voor het nemen van risico — en als die compensatie uitblijft, schuiven ze naar veiliger terrein.

AEX-volatiliteit en sectorcompositie

De AEX heeft een relatief hoge concentratie van cyclische en industriële bedrijven. ASML, Shell, ING, Airbus — stuk voor stuk bedrijven waarvan de koers sterk samenhangt met het economisch sentiment. Als dat sentiment verslechtert, heeft de AEX het zwaarder dan bijvoorbeeld de Zwitserse SMI of de Britse FTSE 100, die defensiever zijn samengesteld. Wie puur AEX-geconcentreerd zit, heeft dus extra reden om na te denken over diversificatie.

Obligaties in 2026: eindelijk weer aantrekkelijk

Obligaties zijn jarenlang ondergewaardeerd en onderbezit geweest in particuliere portefeuilles. Begrijpelijk — tussen 2015 en 2021 boden ze nagenoeg geen rendement. Maar die periode is voorbij. Laten we eens precies doorlopen wat obligaties zijn, wat ze bieden en hoe je ze praktisch inzet.

Wat is een obligatie precies?

Een obligatie is in essentie een lening. Jij leent geld aan een overheid of bedrijf. In ruil daarvoor ontvang je:

• Een vaste rente (de coupon) — periodiek uitbetaald, vaak halfjaarlijks of jaarlijks
• Terugbetaling van de hoofdsom op de vervaldatum (de looptijd)

De koers van een obligatie op de secundaire markt fluctueert omgekeerd evenredig met de marktrente. Als rentes stijgen, dalen obligatiekoersen. Als rentes dalen, stijgen obligatiekoersen. Dit is het meest fundamentele principe om te begrijpen voordat je in obligaties stapt.

Welke soorten obligaties zijn er?

Niet alle obligaties zijn gelijk. De belangrijkste categorieën:

Staatsobligaties

Uitgegeven door overheden. De meest veilige categorie — zeker die van stabiele economieën zoals Duitsland (Bunds), de VS (Treasuries) of Nederland. Rendementen zijn lager dan bedrijfsobligaties, maar het wanbetalingsrisico is minimaal. Europese staatsobligaties bieden momenteel rendementen van 3% tot 4,5% op middellange looptijden (5-10 jaar).

Bedrijfsobligaties

Uitgegeven door bedrijven. Hogere coupon dan staatsobligaties, maar ook meer risico. Investment-grade bedrijfsobligaties (van grote, stabiele bedrijven zoals Unilever of ASML) liggen typisch 0,5% tot 1,5% boven staatsobligaties. High-yield obligaties bieden nog meer, maar het risico is overeenkomstig hoger — niet voor beginners.

Inflatie-gelinkte obligaties

De hoofdsom en/of coupon worden aangepast aan de inflatie. Europese varianten heten TIPS (in de VS) of linkers. Ze beschermen je koopkracht als de inflatie toch harder oploopt dan verwacht — relevant in een omgeving waar de ECB nog steeds vecht tegen hardnekkige inflatie.

Groene obligaties

De opbrengst gaat naar duurzame projecten — windparken, isolatie van gebouwen, elektrisch transport. Steeds populairder bij beleggers die ESG-criteria meewegen. Rendement is vergelijkbaar met gewone obligaties van dezelfde uitgever.

Obligatie-ETFs versus individuele obligaties: wat past bij jou?

Voor de meeste particuliere beleggers zijn individuele obligaties lastig te kopen — de minimuminleg is vaak €1.000 tot €100.000, en de spread op de bied-laat koers is voor kleinere beleggers ongunstig. Obligatie-ETFs lossen dit op. Ze zijn:

• Goedkoop — beheerkosten van 0,05% tot 0,25% per jaar
• Liquide — dagelijks verhandelbaar op de beurs
• Gespreid — één ETF kan honderden obligaties bevatten
• Toegankelijk — al vanaf een paar euro via platforms als DEGIRO

Het nadeel: een obligatie-ETF heeft geen vaste looptijd. Je loopt dus continu het koersrisico dat bij individuele obligaties verdwijnt als je ze aanhoudt tot de vervaldag. Wil je dat risico vermijden? Kies dan voor ETFs met een vaste "target maturity" — zoals de iShares iBonds-serie.

Concrete obligatie-ETFs om in de gaten te houden

Een paar voorbeelden van populaire obligatie-ETFs die verhandelbaar zijn via Nederlandse brokers:

• iShares Core Euro Government Bond ETF (IEGA) — Europese staatsobligaties, diverse looptijden, TER 0,09%
• Xtrackers II Eurozone Government Bond 1-3 ETF — kortere looptijden voor lager renterisico
• iShares Euro Corporate Bond ETF (IEBC) — investment-grade Europese bedrijfsobligaties
• Lyxor Core Euro Government Inflation-Linked Bond ETF — voor inflatiebescherming

Al deze ETFs zijn beschikbaar via DEGIRO, een van de goedkoopste brokers van Nederland. Via hun kernselectie kun je bovendien bepaalde ETFs gratis (€0 transactiekosten) verhandelen.

Dividendaandelen: inkomen én groeipotentieel in één

Obligaties geven zekerheid, maar voor veel beleggers voelt het als te defensief: je geeft als het ware groeipotentieel helemaal op. Dividendaandelen bieden een interessant middenpunt. Ze geven regelmatig inkomen — vergelijkbaar met obligatiecoupons — maar bieden ook recht op koerswinst als de markt herstelt.

Wat maakt een goed dividendaandeel?

Niet elk aandeel met een hoog dividendrendement is een goede keuze. Een dividendrendement van 8% klinkt aantrekkelijk, maar kan een waarschuwingssignaal zijn: de markt prijst al in dat het dividend niet houdbaar is. De beste dividendaandelen voldoen aan deze criteria:

• Stabiele kasstromen — het bedrijf genereert consistent vrije kasstroom, ongeacht de conjunctuur
• Lage pay-out ratio — het bedrijf keert slechts een deel van de winst uit als dividend, de rest gaat naar groei of reserves
• Lange dividendhistorie — bedrijven die al 10, 20 of 30 jaar onafgebroken dividend uitkeren, tonen discipline en financiële kracht
• Pricing power — het bedrijf kan prijsstijgingen doorberekenen aan klanten, wat marges beschermt bij inflatie
• Gezonde balans — niet te veel schulden, zodat dividend ook bij economische tegenwind betaalbaar blijft

De beste sectoren voor dividendaandelen

Utilities (nutsbedrijven)

Stroomnetwerken, waterbedrijven, gasleidingen — consumenten en bedrijven hebben altijd stroom en water nodig, ongeacht de economische cyclus. Dat maakt kasstromen voorspelbaar en dividenden stabiel. Typisch dividendrendement: 4% tot 6%. Voorbeelden: Engie (Frankrijk), National Grid (VK), Iberdrola (Spanje).

Consumer Staples

Voedingsmiddelen, persoonlijke verzorging, dranken. Unilever, Nestlé, Procter & Gamble — mensen blijven shampoo kopen en yoghurt eten, ook als de beurs inzakt. Dividendrendement ligt iets lager (2,5% tot 4%), maar de betrouwbaarheid is hoog en de dividendgroei is historisch sterk.

Gezondheidszorg

Farmaceutische bedrijven en medische technologie combineren defensieve eigenschappen met innovatiepotentieel. Bedrijven zoals Roche, Novartis of Johnson & Johnson keren al decennia dividend uit. Dividendrendement: 3% tot 5%.

Telecom

Hoge dividendrendementen (soms 5% tot 7%), stabiele abonnementsinkomsten. Let wel: telecombedrijven hebben hoge investeringskosten voor 5G-uitrol, wat de vrije kasstroom kan drukken. KPN is een bekende Nederlandse naam in deze categorie.

vastgoed (REITs)

Real Estate Investment Trusts zijn verplicht om minimaal 90% van hun belastbare winst als dividend uit te keren. Dat leidt tot hoge dividendrendementen (5% tot 8%). Nadeel: REITs zijn gevoelig voor rentestijgingen, omdat ze zwaar gefinancierd zijn met schulden.

Dividendgroeiaandelen versus high-yield dividendaandelen

Er is een subtiel maar belangrijk onderscheid tussen twee typen dividendbeleggers:

High-yield beleggers zoeken het hoogste huidige dividendrendement. Ze willen nu maximaal inkomen. Risico: hoge yields zijn vaak een signaal van financiële stress of groeiloze bedrijven.

Dividendgroei-beleggers kiezen voor bedrijven die elk jaar hun dividend verhogen — ook als het startrendement lager is. Een bedrijf dat begint met 2,5% dividend maar dat elk jaar met 8% laat groeien, levert na 10 jaar op jouw originele investering een rendement van meer dan 5,4% per jaar. Dit is het yield-on-cost effect en het is een van de krachtigste concepten in de beleggerswereld.

Voor de meeste beleggers is een combinatie van beide het meest verstandig. Als je meer wilt leren over het opbouwen van een passief inkomensstroom via dividendaandelen, raadpleeg dan ook ons uitgebreide artikel over passief inkomen via beleggen: 6 strategieën die €500-€2000 per maand opleveren.

De barbell-strategie: obligaties én dividendaandelen combineren

Nu je beide categorieën begrijpt, is de vraag: hoe combineer je ze optimaal? De meest beproefde methode heet de barbell-strategie — vernoemd naar de halter in de sportschool.

Aan de ene kant van de halter: veilige, stabiele obligaties die inkomen genereren en je portefeuille beschermen bij koersdalingen. Aan de andere kant: solide dividendaandelen die zowel inkomen als groeipotentieel bieden. In het midden: weinig tot niets — want "middenweg" beleggingen zoals matig risicovolle obligaties zonder hoog rendement zijn het minst efficiënt.

Hoe verdeel je het gewicht?

Er zijn vuistregels, maar de optimale verdeling hangt af van jouw situatie:

• Leeftijd: een klassieke richtlijn is 100 minus je leeftijd als percentage aandelen. Op 35 jaar: 65% aandelen, 35% obligaties. Op 55 jaar: 45% aandelen, 55% obligaties.
• Doelstelling: spaar je voor een doel over 5 jaar? Meer obligaties. Bouw je vermogen op voor 30 jaar later? Meer aandelen.
• Risicotolerantie: kun je een daling van 30% rustig aanzien zonder te verkopen? Dan meer aandelen. Slaap jij slecht bij een daling van 10%? Dan meer obligaties.
• Inkomensbehoefte: heb je nu al inkomsten uit je portefeuille nodig? Dan meer obligaties en dividendaandelen, minder groeiaandelen.

Voorbeeld van een defensief gespreide portefeuille

Stel: je hebt €50.000 te beleggen en wilt een defensieve, inkomensgerichte aanpak:

• 30% obligaties (€15.000) — mix van Europese staatsobligaties ETF en inflatie-gelinkte obligaties
• 40% dividendaandelen (€20.000) — mix van utilities, consumer staples en gezondheidszorg
• 20% brede markt ETF (€10.000) — voor blootstelling aan totale marktgroei
• 10% cash/kortlopende obligaties (€5.000) — liquiditeitsbuffer voor opportunistisch bijkopen

Deze portefeuille genereert naar schatting 3,5% tot 5% jaarlijks dividendinkomen (€1.750 tot €2.500 per jaar), heeft substantieel lagere volatiliteit dan een pure aandelenportefeuille, en behoudt voldoende groeipotentieel voor de lange termijn.

Risico's die je écht moet kennen

Defensief beleggen is niet hetzelfde als risicovrij beleggen. Hier zijn de risico's die je bewust moet zijn:

Renterisico (voor obligaties)

Dit is het grootste risico voor obligatiebeleggers. Als de marktrente stijgt, dalen de koersen van bestaande obligaties. Hoe langer de looptijd, hoe groter het effect. Praktische aanpak: kies voor kortere looptijden (1-5 jaar) als je denkt dat rentes nog kunnen stijgen, of houd individuele obligaties aan tot de vervaldag zodat je koersschommelingen kunt negeren.

Kredietrisico

De uitgever van een obligatie kan in financiële problemen komen en coupon of hoofdsom niet terug kunnen betalen. Dit risico is bij investment-grade staatsobligaties minimaal, maar bij bedrijfsobligaties en zeker bij high-yield obligaties reëel. Aanpak: beleg alleen in investment-grade obligaties of via ETFs die breed spreiden.

Dividendrisico

Dividenden zijn nooit gegarandeerd. Als een bedrijf slecht presteert, kan het dividend verlaagd of volledig geschrapt worden. Dit zie je regelmatig in recessies — denk aan banken die in 2020 hun dividend schorsten op verzoek van toezichthouders. Aanpak: kies bedrijven met een lage pay-out ratio en een lange dividendhistorie.

Inflatiérisico

Een vaste coupon van 4% ziet er goed uit, maar als de inflatie naar 5% schiet, verlies je reële koopkracht. Aanpak: een deel van je obligatieportefeuille in inflatie-gelinkte obligaties, aangevuld met dividendaandelen van bedrijven met pricing power.

Concentratierisico

Te veel geld in één sector of één bedrijf, ook al is dat een defensieve. Als de gehele telecomsector of alle nutsbedrijven tegelijkertijd klappen krijgen (denk aan onverwachte regulering of extreme energieprijzen), heb je een probleem. Aanpak: spreid over meerdere sectoren en geografie.

Praktisch aan de slag: zo start je met obligaties en dividendaandelen

Theorie is mooi, maar de meeste beleggers willen weten: wat doe ik nu concreet? Hier is een stappenplan.

Stap 1: Analyseer je huidige portefeuille

Voordat je gaat kopen, moet je weten waar je staat. Hoeveel procent van je portefeuille bestaat uit:

• Groeiaandelen / techaandelen
• Cyclische aandelen
• Defensieve aandelen
• Obligaties
• Cash

Als meer dan 80% in aandelen zit — en zeker als dat voornamelijk technologie of groeiaandelen zijn — is een rebalancing richting meer defensieve posities verstandig in het huidige klimaat.

Stap 2: Bepaal je doelalllocatie

Op basis van je leeftijd, horizon en risicobereidheid bepaal je de ideale verhouding. Gebruik de eerder genoemde vuistregels als startpunt, maar pas ze aan op je persoonlijke situatie. Praat eventueel met een onafhankelijk financieel adviseur als de bedragen substantieel zijn.

Stap 3: Kies je broker zorgvuldig

Niet alle brokers bieden dezelfde selectie van obligaties en dividend-ETFs. Voor Nederlandse beleggers zijn de meest populaire keuzes:

• DEGIRO — de goedkoopste optie voor ETFs, met een brede selectie van obligatie-ETFs via de kernselectie (gratis handelen). Ideaal voor kostenefficiënt opbouwen van een defensieve portefeuille.
• Trade Republic — populair voor fractioneel beleggen en automatisch spaarplan (1% spaarrente op cash). Goede keuze voor regelmatig kleine bedragen inleggen.
• Saxo Bank — voor wie ook individuele obligaties wil kopen. Hogere kosten, maar betere toegang tot de obligatiemarkt.

Een vergelijkend overzicht van brokers voor beginners vind je in ons artikel DEGIRO vs Finst vs Trade Republic: beste broker voor beginners in 2026.

Stap 4: Begin met ETFs, dan individuele posities

Voor de meeste beleggers is het verstandig om te starten met brede obligatie-ETFs en dividend-ETFs voordat je individuele effecten selecteert. ETFs bieden directe spreiding, zijn goedkoop en makkelijk te begrijpen. Naarmate je kennis groeit, kun je individuele posities toevoegen.

Goede instap-ETFs voor dividendbeleggers:

• iShares STOXX Global Select Dividend 100 ETF — 100 internationale dividendaandelen, TER 0,46%
• Vanguard FTSE All-World High Dividend Yield ETF (VHYL) — brede spreiding, lage kosten (TER 0,29%)
• SPDR S&P Euro Dividend Aristocrats ETF — Europese dividendkampioenen

Stap 5: Beleg regelmatig, ook bij dalende markten

Dollar-cost averaging — of euro-cost averaging in onze context — is een van de krachtigste instrumenten voor particuliere beleggers. Door maandelijks een vast bedrag in te leggen, koop je automatisch meer aandelen/ETF-eenheden als de koers laag staat, en minder als de koers hoog staat. Over tijd verlaagt dit je gemiddelde aankoopprijs aanzienlijk.

In volatiele markten is dit psychologisch en financieel het slimste wat je kunt doen. Gebruik de huidige onzekerheid niet als reden om te stoppen met beleggen, maar als kans om goedkoper in te stappen.

Verdieping: obligaties voor pensioenopbouw

Naarmate je dichter bij je pensioen komt, neemt de rol van obligaties in je portefeuille traditioneel toe. De reden is eenvoudig: je hebt minder tijd om koersdalingen te absorberen. Een daling van 40% in je aandelenportefeuille is onaangenaam als je 35 bent en 30 jaar heeft om te herstellen. Maar als je 62 bent en over drie jaar van je vermogen wilt gaan leven, is diezelfde daling potentieel rampzalig.

De lifecycle-aanpak

Een gestructureerde manier om hier mee om te gaan is de lifecycle-aanpak (ook wel "glide path" genoemd). Je start jong met een hoog aandelenpercentage en verschuift geleidelijk richting meer obligaties naarmate je pensioenleeftijd nadert.

Typisch schema:

• 20-35 jaar: 80-90% aandelen, 10-20% obligaties
• 35-50 jaar: 70-75% aandelen, 25-30% obligaties
• 50-60 jaar: 55-65% aandelen, 35-45% obligaties
• 60+ jaar: 40-50% aandelen, 50-60% obligaties

Sommige pensioenfondsen en target-date funds doen dit automatisch voor je. Als je zelf belegt, moet je dit bewust plannen en periodiek rebalancen.

Kennisverdieping: leer meer over obligaties en dividendbeleggen

Beleggen in obligaties en dividendaandelen vereist meer inzicht dan simpelweg een ETF kopen. Om echt te begrijpen wat je doet — en om betere beslissingen te nemen — is structurele kennisopbouw essentieel. Gelukkig zijn er uitstekende Nederlandse cursussen beschikbaar die je hierbij helpen.

De Masterclass Beleggen als een Pro behandelt zowel fundamentele analyse als geavanceerde portefeuillestrategieën, inclusief de rol van obligaties en dividendaandelen. Voor wie al enige ervaring heeft en een stap verder wil gaan, biedt De Koersen Premium diepgaande analyses, aandelen-screeners en periodieke marktrapportages die je helpen bij het selecteren van de beste dividendaandelen op dit moment.

Als je ook interesse hebt in het beter begrijpen van marktschommelingen en hoe je daar specifiek op kunt inspelen, bekijk dan ook Pennywatch Premium voor meer gespecialiseerde analyse.

De Nederlandse context: wat betekent dit specifiek voor AEX-beleggers?

Als je primair in Nederlandse of Europese aandelen belegt via de AEX, zijn er een paar specifieke overwegingen die relevant zijn.

AEX-concentratie in cyclische sectoren

Zoals eerder benoemd: de AEX is zwaar gewogen in semiconductors (ASML), olie (Shell), financials (ING, ABN AMRO) en industrie (Airbus, Wolters Kluwer). Dit zijn geen typisch defensieve sectoren. Als de economie vertraagt of de Fed de rente langer hoog houdt dan verwacht, zijn dit de sectoren die het hardst geraakt worden.

Een praktische stap voor AEX-beleggers: bouw een tegengewicht met Europese defensive-sector ETFs (zoals iShares STOXX Europe 600 Healthcare ETF of iShares STOXX Europe 600 Utilities ETF) naast je bestaande AEX-blootstelling.

ECB-beleid en Europese obligaties

De Europese Centrale Bank heeft een andere cyclus doorlopen dan de Fed. Europese staatsobligaties zijn nog steeds aantrekkelijk geprijsd, zeker die van kern-Europese landen zoals Duitsland, Nederland en Frankrijk. De ECB-rente loopt niet een-op-een met de Fed, wat kansen kan bieden als de ECB eerder begint met verlagen — obligatiekoersen stijgen dan.

Valutaoverwegingen

Als Nederlander beleg je standaard in euro. Als je obligaties of dividendaandelen koopt in USD (Amerikaanse treasuries, Amerikaanse dividendaandelen), loop je valutarisico. De dollar/euro verhouding heeft in 2026-2026 al gezorgd voor substantiële rendementsfluctuaties voor Europese beleggers in dollar-activa. Overweeg voor het obligatiedeel primair te blijven in euro-denominatie om dit risico te elimineren.

Veelgemaakte fouten bij defensief beleggen

Tot slot: de meest voorkomende fouten die beleggers maken als ze (te laat) overschakelen naar een defensievere aanpak.

Fout 1: Te snel en te drastisch rebalancen

Paniekverkopen van groeiaandelen op het diepste punt van een correctie, om vervolgens in obligaties te stappen — is een klassieke fout. Je verkoopt laag en koopt in aan het moment dat defensieve activa al zijn opgelopen in prijs. Rebalanceer geleidelijk en systematisch, niet in één grote transactie na een scherpe daling.

Fout 2: Alleen kijken naar dividendrendement

Een dividendrendement van 8% is verleidelijk. Maar als het bedrijf slecht presteert en de markt al een dividendverlaging heeft ingeprijsd, is dat rendement een illusie. Kijk altijd naar de pay-out ratio, de free cash flow en de dividendhistorie, niet alleen naar het huidig rendement.

Fout 3: Obligaties kopen zonder rekening te houden met looptijd

Veel beginnende obligatiebeleggers negeren het concept duration. Een obligatie-ETF met een gemiddelde looptijd van 15 jaar is veel gevoeliger voor renteschommelingen dan een met een looptijd van 2 jaar. Zorg dat de looptijd van je obligaties past bij jouw beleggingshorizon.

Fout 4: Dividendaandelen verwarren met groeiaandelen

Dividendaandelen zijn defensief bedoeld. Gebruik ze niet als speculatieve groeibets. Als een nutsbedrijf ineens wild begint te schommelen, is er mogelijk iets mis met de bedrijfsstrategie, de schulden of de regelgeving. Houd aan je criteria vast.

Fout 5: Te weinig spreiden binnen de defensieve hoek

Alle eieren in één sector stoppen — zeg, alleen Europese nutsbedrijven — is ook bij defensief beleggen een fout. Spreid over sectoren én geografie. Combineer Europese en Amerikaanse dividend-ETFs, staatsoblgaties uit meerdere landen en eventueel inflatie-gelinkte obligaties.