Meer dan helft van alle bitcoinbezitters staat onder water: wat nu?

De cijfers die deze week naar buiten kwamen, laten een ongemakkelijk beeld zien voor wie dacht dat de bitcoinmarkt al wel hersteld was. Ruim de helft van alle bitcoinbezitters zit momenteel in de verliezen. Dat betekent dat voor meer dan vijftig procent van de wallets de huidige koers lager ligt dan het gemiddelde aankoopbedrag. Voor een markt die zichzelf graag presenteert als toekomstig goud, is dat een pijnlijke constatering.

De cijfers achter het verlies

De analyse, gebaseerd op on-chain data die de realisatiekoers van bitcoin-wallets in kaart brengt, toont aan dat 52 procent van alle adressen onder water staat. Dit percentage is niet zomaar een statistisch detail. Het zegt iets fundamenteels over waar de markt zich bevindt in haar cyclus. Wanneer meer dan de helft van de deelnemers verlies lijdt, verandert de dynamiek van koop- en verkoopgedrag ingrijpend.

De realisatiekoers, ook wel realized price genoemd, berekent de gemiddelde prijs waartegen bitcoins zijn verplaatst. Dit verschilt van de marktprijs, die slechts het laatst betaalde bedrag weergeeft. Wanneer de marktprijs onder de realisatiekoers duikt, ontstaat er een zone die in het verleden vaak samenviel met bodemvorming — maar niet altijd zonder verdere schokken.

Historische context: dit hebben we eerder gezien

Voor wie de bitcoinmarkt langer volgt, roepen deze percentages herinneringen op aan eerdere dieptepunten. In november 2022, na het faillissement van FTX, steeg het percentage onderwater-adressen tijdelijk naar vergelijkbare hoogtes. De beruchte crash van maart 2020, toen de pandemie de markten wereldwijd deed instorten, zag zelfs kortstondig meer dan zestig procent van de bezitters in het rood.

Toch is de huidige situatie qua karakter verschillend. De crashes van 2020 en 2022 waren gebeurtenisgedreven: externe schokken die de markt in korte tijd onderuit haalden. De huidige neerwaartse druk lijkt meer structureel van aard, met langdurige uitstroom bij institutionele beleggers, regelmatige negatieve regulatoire berichtgeving uit de Verenigde Staten, en een algemene terughoudendheid bij risicovolle bezittingen.

Historische vergelijking: percentage bitcoin-adressen onder water

Periode	Percentage onder water	Duur tot herstel	Opmerkelijke gebeurtenis
Maart 2020	62%	4 maanden	COVID-19 crash
Juni 2021	54%	6 maanden	Chinese miningverbod
November 2022	51%	3 maanden	FTX faillissement
November 2018	55%	18 maanden	Bear market na ICO-hype
Juni 2026	52%	Onbekend	Structurele druk, regulatoire onzekerheid

Wat opvalt uit deze tabel is de variëteit in hersteltijden. Waar sommige crashes binnen enkele maanden werden geabsorbeerd, duurde het herstel na de ICO-bubbel van 2017 maar liefst anderhalf jaar. Dit benadrukt dat het percentage onderwater-adressen op zichzelf geen betrouwbaar timing-instrument is voor een bodem.

De Nederlandse context: hoe raakt dit ons?

Voor Nederlandse beleggers heeft deze ontwikkeling specifieke implicaties. Uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek en diverse financiële instellingen blijkt dat circa 8 procent van de Nederlandse huishoudens direct of indirect blootgesteld is aan cryptovaluta. Een significant deel daarvan heeft posities ingenomen tijdens de bull market van 2021 of de herstelperiode van 2023-2024.

De fiscale behandeling van verliezen op bitcoin maakt de pijn voor Nederlandse beleggers extra tastbaar. In tegenstelling tot verliezen op aandelen, die in box 3 onder de vermogensrendementsheffing vallen, worden crypto's als overige bezittingen aangemerkt. Dit heeft gevolgen voor hoe verliezen verrekend kunnen worden. Wie meer wil weten over de specifieke regels, kan ons uitgebreide overzicht raadplegen: Crypto belasting — Uitgebreid Overzicht 2026.

Daarnaast speelt mee dat de euro ten opzichte van de dollar de afgelopen maanden is gedaald. Voor Nederlandse beleggers die bitcoin in euro's aanschaften, betekent dit een dubbele klap: zowel de dollarprijs van bitcoin daalt, als de waarde van die dollar in euro's. Wie begin 2025 instapte bij een koers van €45.000 en nu kijkt naar een prijs rond de €38.000, ervaart een verlies dat groter is dan de ruwe dollar-koerssuggestie doet vermoeden.

Psychologische effecten op de Nederlandse markt

De Nederlandse beleggingscultuur kenmerkt zich door een voorzichtige aanpak vergeleken met bijvoorbeeld de Verenigde Staten of Zuid-Korea. Dit betekent dat verlieservaringen sneller leiden tot volledige exit uit de markt, in plaats van het gemiddelde-kosten-effect strategisch doorzetten. De huidige 52 procent onder water kan daardoor een grotere uitstroom veroorzaken dan in markten met meer 'diamond hands'-cultuur.

Banken en vermogensbeheerders in Nederland rapporteren bovendien een toename van vragen over het al dan niet realiseren van verliezen. Sommige klanten overwegen hun posities te sluiten om het verlies fiscaal te verzilveren — een strategie die bij traditionele beleggingen vaker voorkomt, maar bij crypto complexer is door de administratieve uitdaging van het traceren van alle transacties.

Wat drijft de huidige neergang?

Om te begrijpen of een bodem in zicht is, moeten we kijken naar de drijvende krachten achter de huidige prijsdruk. Deze zijn divers en versterken elkaar gedeeltelijk.

Eerst en vooral is er de institutionele terugtrekking. De goedgekeurde spot bitcoin ETF's in de Verenigde Staten, die begin 2024 voor enorme instroom zorgden, tonen sinds maart 2026 consistente uitstroom. BlackRock's IBIT en Fidelity's FBTC rapporteerden in mei gezamenlijk de grootste maandelijkse uitstroom sinds lancering. Deze producten hadden de markt gedemocratiseerd voor pensioenfondsen en vermogensbeheerders; hun afwezigheid wordt nu gevoeld.

Ten tweede blijft de regulatoire omgeving in de Verenigde Staten onzeker. Ondanks de verkiezingsoverwinning van een crypto-vriendelijker administration in 2024, zijn concrete wetsvoorstellen blijven steken in congresprocedure. De SEC onder voorzitter Paul Atkins, die aanvankelijk hoop gaf op een mildere aanpak, heeft recent toch een reeks onderzoeken geopend naar staking-diensten en decentralised finance protocollen.

Een derde factor is de concurrentie van andere investeringscategorieën. Goud heeft in 2026 een sterke periode doorgemaakt, mede door geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten en Azië. Obligaties bieden voor het eerst sinds jaren weer aantrekkelijke reële rendementen. Voor institutionele allocators die moeten kiezen tussen bitcoin met 52% onderwater-adressen en een tienjaars Amerikaanse staatsobligatie met 4,5% coupon, is de keuze niet langer vanzelfsprekend.

De rol van mining en netwerkveiligheid

Een onderbelicht aspect van dalende prijzen is de impact op bitcoin mining. De hashrate, die de rekenkracht van het netwerk meet, is de afgelopen twee maanden met twaalf procent gedaald. Dit is de grootste terugval sinds de Chinese miningverbod van 2021. Miners met hogere energiekosten, waaronder een groeiend aantal Europese operaties, schakelen hun machines uit wanneer de opbrengst onder de kostprijs duikt.

Dit creëert een potentieel negatief feedbackmechanisme. Lagere hashrate wordt soms geïnterpreteerd als verminderde netwerkveiligheid, wat institutionele voorzichtigheid kan versterken. Aan de andere kant past de difficulty adjustment van bitcoin dit automatisch aan, waardoor de overgebleven miners juist meer bitcoin verdienen per block. Het netwerk heeft dergelijke schokken vaker doorstaan, maar de combinatie met hoge energieprijzen in Europa maakt deze cyclus uniek.

Technische analyse: waar ligt de bodem?

Technische analisten wijzen op diverse niveaus die als potentiele steun kunnen fungeren. De 200-weeks voortschrijdend gemiddelde, lang beschouwd als de ultieme bull/bear scheiding voor bitcoin, ligt momenteel rond de $34.000. Een duurzame doorbraak onder dit niveau zou historisch ongekend zijn en zou de marktstructuur fundamenteel veranderen.

De Mayer Multiple, die de verhouding tussen de koers en het 200-daags voortschrijdend gemiddelde meet, staat op 0,72. Waarden onder 0,8 hebben in het verleden bijna altijd uitstekende lange-termijn instapmogelijkheden gemarkeerd. Toch is het risico dat 'dit keer anders is' nooit volledig af te wijzen.

On-chain analisten kijken naar de MVRV-Z score, die de marktwaarde vergelijkt met de realisatiekoers in een standaarddeviatie-meting. Deze indicator toont aan dat bitcoin in 'diep onderschepte' territorium verkeert, vergelijkbaar met de periodes direct na de COVID-crash en het FTX-debacle. Voor contrarian beleggers is dit een signaal dat de risico-beloning verhouding aantrekkelijker wordt.

Vergelijking met traditionele markten

Het fenomeen dat meer dan de helft van de bezitters verlies lijdt, is in traditionele markten zeldzaam maar niet ongekend. Tijdens de dotcom-bubbel stond in 2002 naar schatting zestig procent van de technologie-aandelen in de Nasdaq onder de aankoopprijs van de gemiddelde particuliere belegger. Het herstel daarvan duurde vijftien jaar voor de index, en sommige individuele aandelen herstelden nooit.

Een betere vergelijking is mogelijk met goud in de periode 1980-2000. Na de piek van $850 per ounce in januari 1980 daalde de prijs naar onder de $300 en bleef daar twee decennia. Ook hier stond een meerderheid van de bezitters die na 1978 instapte jarenlang onder water. Het verschil is dat goud een fysieke nutswaarde en duizenden jaren van monetair vertrouwen had; bitcoin moet dit vertrouwen nog verdienen.

Wie zijn beleggen als een pro — Uitgebreid Overzicht 2026 wil verbeteren, doet er verstandig aan dergelijke historische parallellen te bestuderen. Ze leren ons dat asset-klassen herstellen van diepe correcties, maar dat de tijdshorizon cruciaal is. Wie in 1980 goud kocht en twintig jaar later verkocht, maakte verlies. Wie dertig jaar hield, realiseerde een positief rendement ondanks de dramatische start.

De psychologie van massaal verlies

Financieel-economisch onderzoek naar beleggersgedrag toont consistent dat verliesaversie sterker is dan winstbejag. De pijn van een euro verlies weegt psychologisch zwaarder dan het plezier van een euro winst. Wanneer 52 procent van de bezitters deze pijn ervaart, ontstaat er collectief gedrag dat de markt kan versterken in beide richtingen.

In de huidige fase zien we dit uiten in wat analisten 'capitulatie' noemen: het massaal sluiten van posities door beleggers die het psychisch niet meer aankunnen. Dit creëert een golf van verkoopdruk die de koers verder onderuit haalt, ondanks dat de fundamentals onveranderd zijn. Het omgekeerde — 'euphorie' bij herstel — werkt evenzo in de tegenovergestelde richting.

Voor de markt als geheel is capitulatie echter niet per definitie negatief. Het overdragen van munten van zwakke handen (beleggers die bij elke schok verkopen) naar sterke handen (langdurige houders met financiele draagkracht) versterkt de basis voor toekomstig herstel. On-chain data suggereert dat dit proces momenteel plaatsvindt: de hoeveelheid bitcoin die langer dan een jaar onverplaatst blijft, neemt toe ondanks de dalende koers.

Institutionele dynamiek: wie koopt nog?

Een kritische vraag bij elke bodemvorming is: wie zijn de kopers? Wanneer particuliere beleggers massaal verkopen, is institutionele vraag nodig om de balans te herstellen. De huidige situatie is in dit opzicht ambivalent.

MicroStrategy, het softwarebedrijf van Michael Saylor dat bekend staat om zijn agressieve bitcoinaccumulatie, heeft sinds maart 2026 geen aankopen meer gedaan. De onderneming kampt met druk van aandeelhouders over de waardedaling van haar treasury-reserve. Tesla, dat in 2021 een deel van haar kasreserves in bitcoin plaatste, verkocht in april 2026 de resterende positie.

Aan de andere kant rapporteren sommige pensioenfondsen in Zwitserland en Canada voorzichtige toename van allocaties. Deze bewegingen zijn kleinschalig vergeleken met de uitstroom bij Amerikaanse ETF's, maar tonen aan dat niet alle institutionele partijen de deur sluiten. Voor Nederlandse pensioenfondsen blijft bitcoin overigens taboe; de Pensioenwet staat dergelijke allocaties niet toe.

Wie meer wil weten over hoe professionele beleggers hun strategie bepalen, kan onze analyse raadplegen: Beleggingsstrategie — Uitgebreid Overzicht 2026. Het onderscheid tussen tactische en strategische allocatie is in periodes als deze cruciaal.

Macro-economische context: de rente als allesbepaler

Geen analyse van bitcoin is compleet zonder de macro-economische omgeving. De Federal Reserve hield in juni 2026 de rente onverwacht stabiel op 4,25-4,50%, ondanks dalende inflatie. Voorzitter Powell benadrukte de 'onzekerheid rond handelsbeleid en fiscale trajecten' als reden voor voorzichtigheid.

Voor bitcoin, dat geen coupon of dividend uitkeert en dus geen directe tegenhanger heeft voor de risicovrije rente, is dit een dubbelzijdige uitkomst. Langdurig hoge rente maakt alternatieve beleggingen aantrekkelijker, maar renteverlagingen die te laat komen kunnen op inflatoire angst wijzen — historisch gunstig voor bitcoin.

De Europese Centrale Bank, die in juni 2025 begon met renteverlagingen, staat momenteel op 2,25%. Dit verschil met de Verenigde Staten drukt de euro, wat voor Nederlandse bitcoinbeleggers de eerder genoemde dubbele klap veroorzaakt. De EUR/USD Verwachting 2026 | Beleggen Startgids biedt meer inzicht in deze dynamiek.

De onvoorspelbaarheid van geopolitiek

Buiten de rente speelt geopolitiek een groeiende rol. De aanhoudende spanningen rond Taiwan, de instabiliteit in het Midden-Oosten, en de onzekere relatie tussen de Verenigde Staten en haar traditionele bondgenoten creëren een omgeving waarin 'vlucht naar veiligheid' en 'vlucht naar kwaliteit' vaak goud en dollars betekenen, niet bitcoin.

Toch is er een scenario waarin bitcoin juist profiteert: een systemisch vertrouwensverlies in traditionele financiële infrastructuur. De ontmanteling van correspondentiebankrelaties, sancties die grensoverschrijdende betalingen bemoeilijken, of een crisis in de dollar-gebaseerde schuldenmarkt zouden bitcoins 'neutrale' karakter kunnen doen herwaarderen. Dit blijft echter een staartrisico, geen basisscenario.

Wat betekent dit voor jou als belegger?

De centrale vraag die overblijft, is hoe je als individuele belegger handelt in deze omgeving. Er is geen universeel juist antwoord; het hangt af van je situatie, horizon, en risicobereidheid.

Voor wie reeds geïnvesteerd is en verlies staat, is de verleiding groot om te verkopen en de pijn te stoppen. Dit kan rationeel zijn als de positie te groot was voor je risicoprofiel, of als je de middelen elders dringender nodig hebt. Voor wie echter investeerde met een tijdshorizon van vijf jaar of meer, is het realiseren van verlies nu mogelijk een emotionele beslissing die later spijt geeft.

Voor wie overweegt te kopen, creëert de huidige situatie een interessant risico-beloning profiel. Dollar-cost averaging — het periodiek aankopen van vaste bedragen — is in deze volatiele omgeving vaak effectiever dan pogingen tot markttiming. Wie in 2018 systematisch bleef kopen ondanks de bear market, profiteerde uiteindelijk van de cycli die volgden.

Een essentieel principe is risico spreiden — Uitgebreid Overzicht 2026. Bitcoin mag, als u het opneemt in uw portefeuille, nooit een dusdanig gewicht hebben dat een verlies van vijftig of meer procent uw financiële situatie fundamenteel schaadt. De vuistregel van maximaal vijf procent van liquide vermogen in cryptovaluta geldt ook — misschien wel juist — in periodes van diepe correcties.

Voor wie de technische aspecten van bitcoin wil begrijpen om beter geïnformeerde beslissingen te nemen, zijn er diverse educatieve bronnen beschikbaar. De fundamenten van blockchain, mining-economie, en on-chain analyse zijn waardevolle tools in elke marktfase.

Tot slot: de 52 procent onder water is een momentopname, geen voorbestemming. Markten zijn cyclisch, en bitcoin heeft meerdere keren bewezen te kunnen herstellen van diepere klappen dan deze. Tegelijkertijd is elke cyclus uniek, en het verleden biedt geen garantie voor de toekomst. De balans tussen deze twee waarheden — historische patronen en fundamentele onzekerheid — is waar beleggingskunst begint.