BlackRock Bitcoin ETF-beleggers staan gemiddeld 40% in de min

Het klinkt als een succesverhaal van formaat: BlackRock, de grootste vermogensbeheerder ter wereld, lanceerde in januari 2024 een Bitcoin-ETF die in recordtijd miljarden aan beleggersvermogen aantrok. De iShares Bitcoin Trust (ticker: IBIT) groeide uit tot het meest succesvolle ETF-debuut ooit gemeten naar instroom in het eerste jaar. Toch verbergt achter dat indrukwekkende cijfer een ongemakkelijke waarheid: de gemiddelde belegger in dit fonds staat op dit moment circa 40 procent in de min.

Dat is geen gevolg van een slecht product. Het is een symptoom van iets veel fundamentelers — en herkenbaarders. Massale kapitaalstromen naar een nieuw financieel product komen zelden op het juiste moment. Ze volgen euforie, mediaaandacht en de angst om iets te missen. En juist dat mechanisme laat zich nu haarscherp zien in de data van 's werelds grootste Bitcoin-ETF.

Hoe de IBIT-ETF in zo korte tijd zo groot werd

De lancering van de Bitcoin-spot-ETF in de Verenigde Staten in januari 2024 markeerde een kantelpunt voor de cryptomarkt. Jarenlang had de Amerikaanse toezichthouder SEC dergelijke producten tegengehouden, maar na een rechtszaak die BlackRock indirect in haar voordeel zag uitpakken, gaf de SEC begin 2024 groen licht voor meerdere fondsen tegelijk. Concurrenten als Fidelity, Invesco en Ark Invest lanceerden nagenoeg gelijktijdig hun eigen producten, maar IBIT van BlackRock domineerde de race naar beleggersvermogen.

De reden daarvoor was niet toevallig. BlackRock beheert ruim tien biljoen dollar aan vermogen wereldwijd en heeft een distributienetwerk dat vrijwel iedere financieel adviseur, family office en institutionele partij in de VS bereikt. Toen de deuren opengingen, kenden grote partijen de weg al. En toen de bitcoinkoers vervolgens begon te stijgen richting nieuwe records, volgden ook tienduizenden particuliere beleggers.

Eind 2024 bereikte bitcoin zijn historische hoogtepunt van ruim 108.000 dollar per munt. Juist in die periode vond het overgrote deel van de instroom in IBIT plaats. Beleggers die in november en december 2024 instapten — aangelokt door de recordkoersen, de berichtgeving en de belofte dat "dit keer anders is" — betaalden de hoogste gemiddelde aankoopprijs. En dat is precies de groep die vandaag de rekening presenteerd krijgt.

De pijnlijke wiskunde achter de 40-procentverlies

Om te begrijpen hoe de gemiddelde verliespositie van 40 procent tot stand is gekomen, is het belangrijk te kijken naar wanneer welk kapitaal het fonds instroomde. Dit fenomeen — ook wel dollar-weighted return versus time-weighted return genoemd — is de kern van het probleem.

Een fonds kan uitstekend presteren over zijn gehele looptijd, terwijl de gemiddelde belegger er slechter van af is. Dat klinkt paradoxaal, maar het is pure wiskunde. Stel: een fonds stijgt 200 procent in zijn eerste jaar. In jaar twee daalt het 50 procent. Wie er van het begin af aan in zit, staat per saldo nog steeds positief. Maar als 90 procent van het belegde vermogen werd ingebracht vlak voor de daling van 50 procent, dan verliest de gemiddelde belegger zwaar — ondanks een ogenschijnlijk "goed presterend" fonds.

Precies dit mechanisme speelt bij IBIT. De enorme instroom tijdens de piek heeft het gewogen gemiddelde aankoopniveau van alle participanten sterk omhooggetrokken. Voor wie grote bedragen beleg en dit patroon herkent, is het een les over hoe gevaarlijk kuddegedrag kan zijn bij beleggingsbeslissingen.

Concrete cijfers: wie kocht wanneer?

Periode	Geschatte instroom	Bitcoin-koers (gemiddeld)	Huidig verlies/winst
Januari – maart 2024	~$12 mrd	~$45.000	Afhankelijk van huidige koers
April – juni 2024	~$8 mrd	~$62.000	~-30% t.o.v. piek
Oktober – december 2024	~$25 mrd	~$88.000 – $108.000	~-35% tot -45%
Januari – maart 2025	~$9 mrd	~$95.000	~-38%
Q2 2025 – Q2 2026	~$6 mrd	~$65.000 – $75.000	Licht negatief tot neutraal

Bovenstaande cijfers zijn schattingen op basis van bekende instroommomenten en de bitcoinkoersontwikkeling in die periodes. De exacte gewogen gemiddelde aankoopprijs verschilt per belegger.

Het is niet uniek voor bitcoin — maar het voelt anders

Wie de beleggingsgeschiedenis kent, weet dat dit patroon zich keer op keer herhaalt. Bij de internethype van 2000, bij Nederlandse beleggers in Imtech en Ahold, bij de SPAC-rage van 2021 en bij de ARK Innovation ETF van Cathie Wood — steeds weer blijkt dat de grootste kapitaalstromen plaatsvinden vlak voor of tijdens de piek. De gemiddelde belegger koopt hoog en verkoopt laag, precies het omgekeerde van wat de bedoeling is.

Wat bitcoin onderscheidt van eerdere gevallen is de volatiliteit. Een koerscorrectie van 40 procent is voor crypto relatief normaal en is historisch meerdere malen gevolgd door nieuwe recordkoersen. Maar voor een belegger die via een gereguleerde ETF voor het eerst toegang zocht tot deze activaklasse — wellicht met de gedachte dat een BlackRock-product "veiliger" aanvoelt dan een crypto-exchange — voelt een verlies van 40 procent allesbehalve normaal.

De Nederlandse context: wat betekent dit voor beleggers hier?

In Nederland is de IBIT-ETF niet rechtstreeks beschikbaar via de meeste retail-brokers, omdat het een Amerikaans product is dat niet voldoet aan de Europese PRIIPS/KIID-vereisten. Nederlandse beleggers die via gereguleerde kanalen toegang willen tot bitcoin, zijn aangewezen op Europese alternatieven: ETP's (Exchange Traded Products) zoals die van ETC Group of 21Shares, of zij kopen bitcoin rechtstreeks via een exchange als Bitvavo.

Toch is het verhaal van IBIT relevant voor iedere Nederlandse belegger met crypto-exposure. De onderliggende dynamiek — instappen tijdens euforie, hoge verwachtingen die niet direct worden ingelost, vervolgens onzekerheid over wat te doen met een verlieslatende positie — speelt zich ook in Nederland af. Wie eind 2024 bitcoin kocht via Bitvavo op €95.000 of hoger, herkent de situatie van IBIT-beleggers feilloos.

Voor wie overweegt nu in te stappen of bij te kopen, zijn de lessen uit IBIT-data waardevol. Bekijk ook onze vergelijking van internationale brokers voor Nederlanders als je wil begrijpen welke platforms toegang bieden tot crypto-ETP's op de Europese markt.

Instaptiming versus dollar-cost averaging: de les die beleggers steeds opnieuw leren

De 40-procent-min van de gemiddelde IBIT-belegger is grotendeels een gevolg van slechte instaptiming gecombineerd met grote eenmalige inleg. Onderzoek toont keer op keer aan dat zelfs professionele beleggers de markt niet consistent kunnen timen. Voor individuele beleggers is het nagenoeg onmogelijk.

Wat wél werkt — en wat de data al decennialang bevestigt — is gespreide instap via dollar-cost averaging (DCA). Door maandelijks een vast bedrag te beleggen, ongeacht de koers, koop je automatisch meer wanneer de prijs laag is en minder wanneer de prijs hoog is. Het gemiddelde aankoopniveau daalt, en de psychologische druk van "heb ik nu het juiste moment gekozen?" verdwijnt grotendeels.

Een belegger die sinds januari 2024 maandelijks €200 in bitcoin had gestoken, had een aanzienlijk lager gemiddeld aankoopniveau dan iemand die in december 2024 in één keer €5.000 inlegde tijdens de piek. Dat verschil in resultaat komt niet door kennis of vaardigheid — alleen door methode.

Wat de situatie zegt over rijpheid van de bitcoinmarkt

Een interessante bijvangst van het IBIT-verhaal is wat het onthult over de rijpheid — of het gebrek daaraan — van de bitcoinmarkt. Ondanks alle institutionele aandacht, ETF-goedkeuringen en mediaberichtgeving gedraagt bitcoin zich nog altijd als een hoogvolatiele speculatieve asset die in golven van sentiment beweegt.

Volwassen markten — denk aan brede aandelenindices als de S&P 500 of een wereldwijd gespreide ETF — kennen ook pieken en dalen, maar de uitschieters zijn kleiner en de herstelperiodes zijn historisch gezien korter in relatie tot de daling. Bitcoin heeft in zijn historie meerdere dalingen van 70 tot 85 procent doorgemaakt vanuit piekkoersen, gevolgd door nieuwe records. Maar dat lange-termijn narratief biedt weinig troost voor de belegger die vorig jaar instapte en nu 40 procent in de min staat.

De vraag die velen zich stellen: is dit de bodem, of kan het nog verder dalen? Het eerlijke antwoord is dat niemand dat weet. Zelfs de meest doorgewinterde crypto-analisten hebben zich hier keer op keer aan verbrand. Voor wie meer wil leren over de belastingtechnische kant van een eventuele verkoop of winst, biedt ons overzicht van crypto belasting 2026 gedetailleerde uitleg.

BlackRock en de verantwoordelijkheid van grote vermogensbeheerders

Een bredere vraag die het IBIT-verhaal oproept: heeft BlackRock een verantwoordelijkheid richting zijn beleggers als het gaat om educatie en verwachtingsmanagement? De ETF zelf is een neutraal instrument — het volgt de koers van bitcoin, meer niet. BlackRock selecteert de bitcoin, beheert de bewaring en zorgt voor de operationele kant.

Maar de marketing en distributie van dit product vond grotendeels plaats tijdens een periode van grote koersstijgingen. De berichtgeving was overwegend positief. Risicowaarschuwingen werden opgenomen in de prospectus, maar zijn zelden de factor die een belegger in een euforische markt doet stoppen. Dit is geen verwijt specifiek aan BlackRock — het is een structureel kenmerk van hoe financiële producten worden verkocht en gekocht.

Het illustreert waarom onafhankelijke financiële educatie zo waardevol is. Niet om producten af te raden, maar om beleggers te voorzien van de gereedschappen om zelf een weloverwogen beslissing te nemen — inclusief de ongemakkelijke vragen over timing, risico en alternatieve scenario's.

Wat betekent dit voor jou als belegger?

Als je zelf exposure hebt aan bitcoin — direct of via een ETF of ETP — dan is de eerste vraag niet "wanneer stijgt het weer", maar "past dit bij mijn financiële situatie en beleggingshorizon". Dat klinkt als een cliché, maar de situatie van IBIT-beleggers laat zien hoe gevaarlijk het is om die vraag over te slaan.

Een aantal concrete overwegingen voor de Nederlandse belegger:

• Hoeveel procent van je totale vermogen zit in bitcoin? De gangbare vuistregel voor crypto is maximaal 5 tot 10 procent van je totale beleggingsportefeuille. Als je door koersdalingen inmiddels boven of juist ver onder dat percentage zit, is rebalancing een serieuze overweging.
• Wat is je horizon? Wie over drie jaar zijn inleg nodig heeft voor een huis of andere grote uitgave, kan het risico van een verdere daling waarschijnlijk niet permitteren. Crypto is uitsluitend geschikt als risicokapitaal met een lange beleggingshorizon.
• Bijkopen of vasthouden? Bij een verlieslatende positie zijn er drie opties: verkopen, vasthouden, of bijkopen (DCA). Bijkopen verlaagt je gemiddelde aankoopniveau maar verhoogt ook je totale blootstelling. Doe dit alleen als je de extra inleg ook kunt missen.
• Paniekverkopen is zelden de oplossing. Historisch gezien hebben beleggers die tijdens bitcoin-correcties verkochten en later terugkwamen — op hogere koersen — twee keer verlies geleden. Wie verkoopt, moet ook de beslissing nemen wanneer terug in te stappen.
• Spreiding blijft het krachtigste instrument. Wie naast bitcoin ook belegt in brede ETF's, obligaties of andere activaklassen, wordt minder hard geraakt door een correctie in één asset. Kijk voor een bredere strategie naar onze gids over beleggen als een pro.

Zelf beginnen?