Broker depositogarantie: wat is er werkelijk beschermd?

Een broker depositogarantie beschermt alleen kwalificerend banktegoed, meestal tot €100.000 per persoon per bank, en niet de marktwaarde van je aandelen, ETF’s, obligaties of crypto.

Voor beleggingen is vermogensscheiding de eerste verdedigingslinie. Beleggerscompensatie is een beperkt vangnet als effecten of geld door fraude, fouten of mismanagement niet kunnen worden teruggegeven. Beleggen geeft altijd risico op verlies van je inleg. Dit is geen persoonlijk beleggingsadvies.

Wat betekent broker depositogarantie precies?

De term broker depositogarantie is verwarrend. Een brokerrekening bevat doorgaans minstens twee soorten vermogen: niet-belegd geld en financiële instrumenten. Alleen het eerste kan onder een depositogarantiestelsel vallen, voor zover het daadwerkelijk als deposito bij een aangesloten bank wordt aangehouden.

Binnen de Europese Unie geldt voor beschermde deposito’s een dekking van €100.000 per deposant per bank volgens de Europese Commissie. Dat bedrag geldt dus niet per rekening, per app of per handelsaccount. Heb je bij dezelfde bank meerdere tegoeden, dan kunnen die voor de limiet worden opgeteld.

Je aandelen, ETF’s en obligaties zijn geen deposito’s. Daarvoor geldt een andere beschermingsconstructie: de broker moet klantbezittingen scheiden van zijn eigen vermogen. De AFM beschrijft drie manieren van vermogensscheiding, waaronder bewaring via een aparte juridische entiteit, een persoonlijke rekening bij een bank en de sinds juli 2022 mogelijke rekening met afgescheiden vermogen.

Geen van deze regelingen vergoedt een koersdaling. Koop je een ETF voor €10.000 en daalt die naar €7.000, dan is het verlies van €3.000 van jou. Een hoog rendement zonder risico bestaat niet.

Welke regeling beschermt welk deel van je rekening?

De snelste manier om de bescherming te begrijpen is door niet naar het totale accountsaldo te kijken, maar naar de juridische vorm van ieder onderdeel. Een bedrag dat in de app als ‘cash’ verschijnt, kan een bankdeposito zijn, maar bij sommige aanbieders ook geheel of gedeeltelijk in een liquiditeitsfonds worden geplaatst.

De bedragen van €100.000 en €20.000 hebben dus verschillende functies. DNB bevestigt dat beleggerscompensatie maximaal €20.000 per belegger bedraagt. Voor een gezamenlijke en/of-beleggersrekening noemt DNB maximaal €40.000 voor beide rekeninghouders samen.

Stel dat je rekening €72.000 bevat: €12.000 niet-belegd bankgeld en €60.000 aan ETF’s. Bij een bankfaillissement kan het bankgeld onder depositogarantie vallen. De ETF’s moeten worden overgedragen of teruggegeven. Alleen als bijvoorbeeld €8.000 aan effecten aantoonbaar ontbreekt, komt beleggerscompensatie voor dat tekort in beeld.

Waarom is €100.000 niet altijd €100.000 extra?

De meest onderschatte regel is dat de depositogarantie per persoon per bank geldt. Open je een brokerrekening met een geldrekening bij bank A, terwijl je daar al €85.000 spaargeld hebt, dan krijg je niet automatisch nog een afzonderlijke beschermingslimiet van €100.000 voor de brokerrekening.

Bij een totaal van €115.000 bij dezelfde kredietinstelling is in beginsel €100.000 gedekt en staat €15.000 boven de algemene grens. Het informatieblad van DEGIRO gebruikt een vergelijkbaar voorbeeld: bij €90.000 op een spaarrekening en €20.000 op een betaalrekening bij dezelfde instelling wordt slechts €100.000 vergoed volgens het depositanteninformatieblad.

Ook verschillende merknamen kunnen onder één bankvergunning vallen. DNB waarschuwt dat tegoeden bij meerdere merken van dezelfde bank worden gecombineerd voor de grens van €100.000 per bank. Controleer daarom niet alleen de naam van de broker, maar ook de juridische naam van de bank en het toepasselijke garantiestelsel.

Bij een buitenlandse bank binnen de Europese Economische Ruimte blijft de bescherming vergelijkbaar, maar de uitvoering kan anders verlopen. DNB noemt voor Nederlandse bankdeposito’s een uitbetalingstermijn van 7 werkdagen. Bij een buitenlands bijkantoor of grensoverschrijdende aanbieder kan de buitenlandse garantieregeling bepalen wie uitbetaald krijgt en kan de afhandeling langer duren.

Wat gebeurt er met aandelen als een broker failliet gaat?

Bij een correct ingerichte broker horen je effecten niet op de balans van de broker te staan. Ze worden op jouw naam of via een afgescheiden bewaarentiteit aangehouden. Schuldeisers van de broker mogen zich dan niet zomaar verhalen op jouw aandelen of ETF’s.

Dat betekent niet dat een faillissement probleemloos verloopt. De administratie moet worden gecontroleerd, posities moeten worden gematcht en een andere partij moet de bewaring mogelijk overnemen. Je kunt daardoor tijdelijk niet handelen. Een gemiste verkoopkans of koersdaling tijdens die periode wordt niet automatisch vergoed.

De zwakke plek zit in het verschil tussen wat de administratie zegt en wat werkelijk in bewaring is. Denk aan fraude, een operationele fout of gebrekkige vermogensscheiding. DNB legt uit dat de beleggerscompensatie dan kan worden gebruikt als een financiële onderneming instrumenten of geld niet kan teruggeven, tot maximaal €20.000.

Bij sommige buitenlandse regelingen wordt bovendien slechts een percentage van het tekort vergoed. DEGIRO vermeldt voor het Duitse beleggerscompensatiestelsel 90% van niet-teruggegeven tegoeden, met een maximum van €20.000. Ontbreekt €10.000, dan zou 90% neerkomen op €9.000. Bij een tekort van €30.000 begrenst het maximum de vergoeding op €20.000.

De bewaarketen verdient daarom aandacht. Een broker kan een aparte stichting of SPV gebruiken en vervolgens externe custodians inschakelen. DEGIRO waarschuwt zelf dat regels per land verschillen en dat verlies mogelijk is als een derde partij in de bewaarketen geen adequate vermogensscheiding toepast.

Crypto vormt een aparte categorie. DNB sluit crypto expliciet uit van de Nederlandse beleggerscompensatie. Bij crypto kun je door koersdalingen, platformproblemen of verlies van toegang je volledige inleg verliezen.

Hoe verschillen DEGIRO, Trade Republic en Meesman?

DEGIRO past bij zelfstandige beleggers die zelf aandelen en ETF’s willen selecteren. De minimale storting is €0 en onze rating is 4,4. Een voordeel is de persoonlijke geldrekening bij flatexDEGIRO Bank met Duitse depositogarantie tot €100.000. Een nadeel is dat je zelf producten, ordertypes en kosten moet beoordelen. Beleggen via DEGIRO kan tot verlies van je volledige inleg leiden.

Trade Republic past bij beleggers die via een mobiele app willen handelen of periodiek willen beleggen. De minimale storting is €1 en onze rating is 4,3. Het voordeel is de lage instapdrempel. Het aandachtspunt is dat cash bij partnerbanken wordt aangehouden en bij hogere bedragen, na activering van een Trade Republic-IBAN, deels naar liquiditeitsfondsen kan gaan. Voor die fondsen geldt geen depositogarantie en ook een geldmarktfonds kent beleggingsrisico.

Meesman past bij wie breed gespreid indexbeleggen wil uitbesteden. De minimale storting is €0 en onze rating is 4,3. Het voordeel is de eenvoudige fondsaanpak; het nadeel is dat je minder vrijheid hebt om losse effecten te kiezen. De fondsen hebben geen depositogarantie. Hun vermogen wordt juridisch afgescheiden, maar de fondswaarde kan dalen en je kunt je inleg verliezen.

Trade Republic noemt onder meer Citibank Europe, Deutsche Bank, J.P. Morgan, Crédit Agricole, HSBC, Natixis en SEB als partnerbanken. Volgens de actuele uitleg van Trade Republic zijn deposito’s per geborgde rekening en klant tot €100.000 beschermd, terwijl liquiditeitsfondsen via afgescheiden bewaring worden beschermd.

Meesman legt uit dat de bankrekening en beleggingen van zijn fondsen op naam staan van Stichting Meesman Beleggingsfondsen. Daardoor is het fondsvermogen juridisch afgescheiden van de beheerder. Dat beschermt tegen een faillissement van Meesman, maar niet tegen verlies door dalende markten.

Hoe controleer je de bescherming vóór je geld stort?

Begin bij het vergunningenregister en niet bij de reclamepagina. Controleer welke juridische entiteit jouw overeenkomst sluit, in welk land zij is gevestigd en welke toezichthouder verantwoordelijk is. Een registratie voor grensoverschrijdende dienstverlening is iets anders dan een Nederlandse hoofdvergunning.

Zoek daarna uit waar het niet-belegde geld staat. Vraag om de naam van de bank, het depositanteninformatieblad en de toepasselijke garantieregeling. Controleer of het om een persoonlijke rekening, een omnibusrekening, een rekening met afgescheiden vermogen of een geldmarktfonds gaat. Sinds 7 juli 2022 mogen Nederlandse beleggingsondernemingen een rekening met afgescheiden vermogen gebruiken; klantgeld daarop wordt juridisch afgescheiden en kan onder de bankdepositogarantie vallen.

Lees vervolgens hoe effecten worden bewaard. Zoek termen als stichting, SPV, juridisch eigenaar, custodian en omnibusdepot. Vraag of effecten worden uitgeleend, welke zekerheden daarbij gelden en wat er gebeurt bij een tekort. Vermogensscheiding verkleint faillissementsrisico, maar neemt koersrisico, tegenpartijrisico en administratieve vertraging niet weg.

Bij 13 van de 21 door ons onderzochte brokers kun je zonder minimum storting beginnen. Dat blijkt uit ons broker-onderzoek. Een minimum van €0 zegt echter niets over de juridische bescherming, handelskosten of kwaliteit van de bewaarketen.

1. Controleer de juridische brokernaam en vergunning.
2. Noteer de bank waar cash wordt bewaard.
3. Tel andere tegoeden bij dezelfde bank mee voor de grens van €100.000.
4. Lees hoe aandelen en ETF’s juridisch zijn afgescheiden.
5. Download voorwaarden en rekeningoverzichten voor je eigen administratie.

Vergelijk daarna pas aanbod, kosten en gebruiksgemak via onze brokerartikelen. Kies op basis van wat jij wilt beleggen en hoeveel ondersteuning je nodig hebt. Bij twijfel over een groot vermogen of ingewikkelde eigendomsstructuur kun je een onafhankelijk financieel adviseur raadplegen.

Onze kijk

Wij vinden dat de term broker depositogarantie te gemakkelijk een gevoel van volledige veiligheid oproept. De grens van €100.000 klinkt ruim, maar zegt alleen iets over kwalificerend banktegoed. Voor een belegger met €5.000 cash en €150.000 aan ETF’s is vooral de kwaliteit van de vermogensscheiding relevant.

Wij kijken daarom eerst naar vergunning, juridische entiteit, bankpartner en bewaarmethode. Daarna komen kosten en aanbod. Kosten bepalen op lange termijn een groot deel van je rendement; een paar tienden procent per jaar tikt flink aan. Toch is de goedkoopste broker niet automatisch de beste keuze als de voorwaarden over bewaring en cash onduidelijk zijn.

Een hoog rendement zonder risico bestaat niet. Wie hoge opbrengsten zonder risico belooft, is onbetrouwbaar. Depositogarantie verandert een speculatief aandeel, derivaat of cryptomunt niet in een veilig product. Bij al deze beleggingen kun je je volledige inleg verliezen.

Voor de meeste beginners vinden wij spreiding via brede ETF’s verstandiger dan losse aandelen of gokken op één cryptomunt. Ook een brede ETF kan fors dalen en biedt geen garantie op winst. Beleg alleen met geld dat je voorlopig kunt missen en laat je niet opjagen door koersbewegingen.

Kies de broker die past bij wat jij wilt beleggen, niet de broker met de mooiste reclame. Wie vooral eenvoud zoekt, beoordeelt een fondsplatform anders dan iemand die zelf internationale aandelen verhandelt. Persoonlijke keuzes hangen af van je vermogen, horizon, kennis en risicobereidheid. Dit is geen persoonlijk beleggingsadvies; bespreek twijfel met een onafhankelijk financieel adviseur.

Bronnen

• European Commission: Deposit guarantee schemes
• European Commission: Investor compensation schemes
• DNB: Beleggerscompensatie
• AFM: Zijn je geld en je beleggingen veilig?
• AFM: Rekening met afgescheiden vermogen treedt in werking
• DNB: Is the money in my bank protected?
• DNB: Protection at a foreign bank
• DEGIRO: Sterk en betrouwbaar
• DEGIRO: Informatieblad voor depositanten
• Trade Republic: Hoe wordt mijn geld beschermd?
• Meesman: Zekerheden

Veelgestelde vragen

Valt geld bij iedere broker onder de depositogarantie?

Nee. Het geld moet als beschermd deposito bij een aangesloten bank worden aangehouden. Staat het in een geldmarktfonds of alleen op de balans van een niet-bancaire aanbieder, dan kan een andere bescherming gelden. Controleer het depositanteninformatieblad en de juridische banknaam.

Zijn mijn aandelen beschermd tot €100.000?

Nee. De grens van €100.000 hoort bij bankdeposito’s. Aandelen en ETF’s horen juridisch afgescheiden te worden bewaard. Als ze aanwezig zijn, moeten ze in beginsel worden teruggegeven, ongeacht of de portefeuille €10.000 of €200.000 waard is. Koersverlies blijft jouw risico.

Wat dekt de beleggerscompensatie van €20.000?

De regeling kan een tekort vergoeden wanneer een vergunde financiële onderneming geld of instrumenten die zij had moeten teruggeven niet kan leveren. Volgens DNB is de Nederlandse vergoeding maximaal €20.000 per belegger. Het is geen vergoeding voor een verkeerde belegging.

Geldt €100.000 per broker of per bank?

De algemene grens geldt per persoon per bank. Twee brokerapps die dezelfde bank gebruiken, leveren daarom niet vanzelf twee onafhankelijke limieten op. Ook eigen spaargeld bij die bank kan meetellen. Controleer de bankvergunning achter ieder merk.

Valt crypto onder depositogarantie of beleggerscompensatie?

Crypto zelf valt niet onder de Nederlandse depositogarantie en volgens DNB ook niet onder beleggerscompensatie. Eurotegoed bij een cryptoplatform kan anders worden behandeld, afhankelijk van waar en hoe het wordt aangehouden. Crypto kent grote koers-, platform- en bewaarrisico’s; je kunt je volledige inleg verliezen.

Is een buitenlandse broker minder veilig?

Niet automatisch. Binnen de Europese Economische Ruimte bestaan vergelijkbare minimumregels, waaronder €100.000 depositobescherming en minimaal €20.000 beleggerscompensatie. De uitvoerder, voorwaarden en afhandeling verschillen per land. Kijk daarom naar de concrete vergunning en regeling, niet alleen naar het vestigingsland.

Welke bescherming past bij jouw rekening?

Als beginner kun je beginnen met een kleine storting en controleren of cash en effecten op het rekeningoverzicht duidelijk gescheiden zijn. Wie kostenbewust belegt, vergelijkt naast transactiekosten ook fondskosten, spreads en valutakosten. Een ervaren belegger met meer dan €100.000 cash kan nagaan of spreiding over verschillende bankvergunningen passend is.

Geen constructie haalt het marktrisico weg. Vermogensscheiding beschermt tegen schuldeisers van de broker, niet tegen een dalende ETF, een failliete aandelenuitgever of een cryptocrash. Je kunt je inleg verliezen en dit is geen persoonlijk beleggingsadvies. Laat een keuze met grote financiële gevolgen zo nodig toetsen door een onafhankelijk financieel adviseur.

Je concrete eerste stap: open het depositanteninformatieblad van je huidige aanbieder, noteer de banknaam en vergelijk daarna de beste brokers